top of page

Analitik Psikoloji, Jungiyen Analiz ve Carl Jung'un Kalıcı Mirası



carl gustav jung

Analitik Psikoloji, Jungiyen Analiz ve Carl Jung'un Kalıcı Mirası

 

İsviçreli psikiyatrist Carl Gustav Jung'un kurucu babası olduğu Analitik Psikoloji ekolü, psikolojiye derin ve kalıcı bir katkı sağlamıştır. 1875'te doğan Jung'un fikirleri 1900’lerin başlarında kurulmakta olan psikoloji disiplininin o günkü ana akım düşüncesinden farklıydı. Bugün dahi farklıdır. Jung, bugün bile varlığı kabul edilmeyen insan ruhuna benzersiz bir bakış açısı sunuyordu. Bu makale ile analitik psikolojinin temel kavramlarının en azından yüzeysel de olsa anlaşılmasını ve Carl Jung'un teorilerinin zihinsel anlayışımız üzerindeki kalıcı etkisini incelemeyi amaçlar.

 

Analitik Psikolojinin Arka Planı:

Carl Jung'un psikoloji üzerindeki çalışmaları psikanalizin babası Sigmund Freud ile olan ilişkisiyle başladı. Başlangıçta onun selefi olacak kadar yakın bir çalışma arkadaşı olan Jung, kolektif bilinçdışı hipotezini ve insan deneyimini şekillendiren arketiplere yaptığı vurgudan sonra Freud’den ayrıldı. Freud’un cinsellik üzerine kurduğu sisteminin tekil ve dogmatik karakteri Jung’u uzun süredir rahatsız etmekteydi. Jung tarafından formüle edildiği şekliyle Analitik Psikoloji, evrensel sembollere ve kalıplara hitap etmek için kişisel deneyimlerin ötesine geçerek insan ruhunun daha derin katmanlarını keşfetmeyi amaçlamaktadır.

 

Analitik Psikolojinin Temel Kavramları:

1. Bireysel Bilinçdışı ve Kolektif Bilinçdışı

    Jung, tüm insanlarda kişisel bir Bilinçdışı olduğunu ama buna ilaveten ortak olan kolektif deneyimler ve arketipsel sembollerden oluşan bir rezervuar olan kolektif bilinçdışı kavramını ortaya attı. Psişenin bu daha derin katmanı düşüncelerimizi, hayallerimizi ve davranışlarımızı şekillendiren evrensel temaları ve görüntüleri barındırdığına inanıyordu.

 

2. Arketipler

    Arketipler, Kolektif Bilinçdışı’ndan kaynaklanan temel semboller ve doğuştan edinilmiş davranış kalıplarıdır. Kahraman, anne veya gölge gibi zamansız unsurlar kültürel sınırları aşar ve insan doğasının fırtaında vardır. Arketipler, kişisel ve kolektif deneyimler arasında köprü kurarak insanlığın durumunu anlamak için bir çerçeve sağlar.

 

3. Bireyleşme

    Jung'un bireyleşme teorisi yaşam boyu süren kendini gerçekleştirme ve kişisel gelişim sürecini vurgular. Uyumlu ve dengeli bir benliğe ulaşmak için kişinin bilinçli ve bilinçsiz dahil olmak üzere kişiliğinin çeşitli yönlerini bütünleştirmeyi içerir.

 

4. Psikolojik Tipler

    Jung, bireyleri içe dönük ve dışa dönük kişilik tiplerine ayırarak psikolojik tipler fikrini ortaya attı. Bireylerin dünyayı nasıl algıladığını ve onunla nasıl etkileşime girdiğini daha iyi anlamak için düşünme, hissetme, duyumsama ve sezgi gibi bilişsel işlevlerden oluşan fonksiyonel bir sistem de geliştirdi.

 

Analitik çalışmalarında Jung tanı ve prognozdan sürekli kaçındı ve yetiştirdiği öğrencilerine de belli bir sistematik vermemek konusunda ısrarcı oldu. Böylece Freud ekolünün aksine sistematik bir teknik ya da yöntem geliştirmedi. Analistin kişiliğinin ve psikolojik eğiliminin tam nesnelliği imkânsız hale getirdiğini kabul etmesine rağmen amacı, her vakaya minimum ön koşullanmalarla yaklaşmaktı.

 

Jung'un analitik psikolojisinin etkisi ömrünün çok ötesine uzanır ve yalnızca psikolojiyi değil aynı zamanda sanatı, edebiyatı ve popüler kültürü de etkiler. Arketiplere yapılan vurgu hikâye anlatımına, mitolojiye ve hatta pazarlamaya nüfuz ederek Jung'un kavramlarının kalıcı geçerliliğini ortaya koydu. Dahası, Jung'un yaklaşımı psikoloji, psikoterapi ve danışmanlık alanlarında derinlemesine tanınmaktadır. Terapistler genellikle bireylerin bilinçdışı dinamiklerini keşfetmelerine ve bireyselleşme yolculuğunda ilerlemelerine yardımcı olmak için analitik psikolojinin unsurlarını birleştirir.

 

“Jungiyen analizin, bireyin bir süreliğine teslim olduğu ve daha sonra iyileşmiş şekilde içinden çıktığı “tedavi” gibi bir şey olduğuna dair yaygın bir önyargı vardır. Bu, psikanalizin ilk günlerinden kalan sıradan bir hatadır. Analitik tedavi, doktor yardımıyla elde edilen psikolojik tutumun yeniden şekillendirilmesi olarak tanımlanabilir. … [Ancak] uzun bir süre boyunca koşulsuz olarak geçerli olan bir değişiklik görülmez.” [“Üstün İşlev,” CW 8, par. 142.]

 

“[Jungiyen analiz] sadece taşları gelişim yolundan kaldırmak için bir araçtır, bir yöntem değil… Yön verme girişiminden feragat etmek ve sadece analizin ortaya çıkardığı her şeyi rahatlıkla çalışmak daha iyidir, böylece hasta ortaya çıkanı net bir şekilde görebilir ve uygun sonuçlar çıkarabilir. Kişi, kendisinin elde edemediği hiçbir şeye uzun vadede inanmayacaktır ve otoriteden devraldığı ne varsa kişiyi sadece çocuk bırakır… Analiz sanatı, hastayı tüm hatalı yollarında takip etmek ve böylece başıboş koyunlarını bir araya toplamaktır.” [C. G. Jung, “Psikanalizde Bazı Önemli Noktalar,” CW 4, par. 643.]

 

“Jungiyen analizin, bireyin bir süreliğine teslim olduğu ve daha sonra iyileşmiş şekilde içinden çıktığı “tedavi” gibi bir şey olduğuna dair yaygın bir önyargı vardır. Bu, psikanalizin ilk günlerinden kalan sıradan bir hatadır. Analitik tedavi, doktor yardımıyla elde edilen psikolojik tutumun yeniden şekillendirilmesi olarak tanımlanabilir. … [Ancak] uzun bir süre boyunca koşulsuz olarak geçerli olan bir değişiklik görülmez.” [“Üstün İşlev,” CW 8, par. 142.]

 

“Doktorun kişiliğini iyileştirici veya zararlı bir faktör olarak ön plana yerleştirmeyi öğrendik; … şimdi talep edilen şey doktorun kendi dönüşümüdür – eğitimcinin kendi kendini eğitimidir. … Doktor artık başkalarının zorluklarını tedavi ederek kendi zorluğundan kaçamaz: zararlı bir apseden mustarip olan adam cerrahi bir operasyon yapmaya uygun değildir. [“Modern Psikoterapi Sorunları,” CW 16, par. 172.]

 

Jung başlangıçta bilinçdışının analizi ve psikanaliz arasında bir ayrım yapmıştı. O, kasıtlı olarak “psikanaliz” yerine analiz ifadesini kullandı: “Bu terimi tamamen Freudiyenler bırakmak istiyorum. Psikanaliz ile anladıkları şey sadece bir teknik değil, Freud’un cinsel teorisine dogmatik olarak bağlı ve buna dayanan bir yöntemdir. Freud, psikanaliz ve cinsel teorisinin tartışmasız bir şekilde evlilik yaptığını açıkça ilan ettiğinde farklı bir yola çıkmak zorunda kaldım.” (“Analitik Psikoloji ve Eğitim,” CW 17, par. 180). Psikanaliz, öncelikle zaten mevcut olan veya kolayca akla getirilen bilincin içeriğiyle ve egoyu desteklemek veya güçlendirmekle ilgilidir. Psikanalizde bilinçdışı sadece dolaylı bir faktördür.

 

“Nevrotik gelişimin olağan seyrini bilen deneyimli bir analist, hastanın bazı boşlukları doldurmasına yardımcı olacak sorular ortaya koyacaktır. Çoğu zaman bu prosedür tek başına büyük terapötik değere sahiptir çünkü analist, hastanın nevrozunun ana faktörlerini anlamasını sağlar ve sonunda onu kararlı bir tutum değişikliğine götürebilir.” [“Analitik Psikoloji ve Eğitim,” CW 17, par. 177.]

 

Bilinçdışının analizi, bilinçli materyal tükendiğinde ve nevrozda hala tatmin edici bir çözülme olmadığında başlar;  bilinçsiz materyalle, özellikle de rüyalarla doğrudan başa çıkacak kadar güçlü bir ego gerektirir. Jung, bu anlamdaki analizin özellikle yaşamın ikinci yarısındaki psikolojik sorunlara uygun olduğuna inanıyordu, ancak o zaman bile dikkatli olduğunu ifade etmişti.

 

“Bilinçli tutumun tutarlı desteği kendi içinde yüksek bir terapötik değere sahiptir. … Bilinçdışının analizinin her durumda kullanılması gereken tek ve her derde deva ilaç olduğunu hayal etmek tehlikeli bir önyargı olacaktır. Analiz, daha çok cerrahi bir operasyon gibidir ve bıçağa sadece diğer yöntemler başarısız olduğunda başvurmalıyız. Kendini gizlemediği sürece bilinçdışı yalnız bırakılmalıdır.” [“Aktarım Psikolojisi,” CW 16, par. 381.]

 

“İdeal olan, doğal olarak hiçbir varsayımda bulunmamak olacaktır. Ama bu, kişi en titiz özeleştiriyi yapsa bile imkânsızdır çünkü kişi varsayımlarının en büyüğüdür ve kendi en ağır sonucudur. [Aktarım Psikolojisi,” CW 16, par.543.]


herve m. abajoli

 



280 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page